بلاک چیندر دنیای کریپتو، «کاردانو» یکی از واژههایی است که زیاد در مورد آن میشنویم. کاردانو یک بلاکچین عمومی است که رمزارز اختصاصی آن ADA نام دارد و در سال 2017 به طور رسمی راهاندازی شد. این بلاکچین از یک مکانیزم الگوریتم اثبات سهام به نام اوروبوروس (Ouroboros) استفاده میکند. در این مقاله سعی کردهایم تا به موضوع این بلاکچین، نحوه کارکرد و رمزارز آن بپردازیم.
بیشتر بخوانید: بلاک چین چیست
کاردانو (Cardano) یک پلتفرم بلاکچینی غیرمتمرکز و منبعباز است که ایدهی آن در سال 2015 توسط چارلز هاسکینسون (Charles Hoskinson) یکی از همبنیانگذاران اتریوم، شکل گرفت. بلاکچین کاردانو، یک بلاکچین مبتنی بر الگوریتم اثبات سهام (PoS) است و تسویه تراکنشهای همتابههمتا را با رمزارز بومی خود ADA امکانپذیر میکند. بلاکچین کاردانو، از رمزارزها، توکنهای NFT، قراردادهای هوشمند و اپلیکیشنهای غیرمتمرکز (DApps) پشتیبانی میکند.
چارلز هاسکینسون و جرمی وود (Jeremy Wood؛ دستیار سابق مدیر اجرایی در اتریوم) در سال 2014 بنیاد اتریوم را ترک کردند و پس از آن، برنامههای خودشان برای کاردانو را در سال 2015 شروع کردند. کاردانو، اساسا در سال 2017 راهاندازی شد و در اختیار عموم قرار گرفت. در آن زمان، رمز ارز ADA، بزرگترین رمزارزی بود که از یک بلاکچین مبتنی بر اثبات سهام (PoS) استفاده میکرد که جایگزینی سبزتر نسبت به پروتکلهای اثبات کار (PoW) است.
کاردانو در می 2021 (اردیبهشت 1400) به مارکت کپ 77 میلیارد دلاری رسید که در آن زمان، این رمزارز را از این لحاظ در رتبه چهارم جهانی قرار میداد.
آدا (ADA)؛ توکن بومی و کاربردی بلاکچین کاردانو است که برای تسویه پرداختها و همچنین به عنوان توکن حاکمیتی در شبکه مورد استفاده قرار میگیرد. حداکثر عرضهی ADA، محدود به 45 میلیارد توکن است که در گذر زمان از طریق پروسه مینت یا ضرب کردن آزاد و منتشر میشود. در زمان نگارش این مقاله حدودا 36 میلیارد از این رمزارز تولید شده است. نام کاردانو به افتخار جرولامو کاردانو (Gerolamo Cardano)؛ ریاضیدان ایتالیایی و نام رمزارز بومی آن، ADA به افتخار آدا لاولیس (Ada Lovelace)، ریاضیدان انگلیسی که به دلیل کارنامه کاری خود به عنوان یکی از اولین برنامهنویسان کامپیوتر شناخته میشود، نامگذاری شدند. واحد کوچکتر آدا، لاولیس است؛ به طوری که:
1ADA = 1,000,000 Lovelaces
شما میتوانید از ADA مثل هر رمزارز دیگری استفاده کنید. به عنوان مثال به عنوان یک سرمایهگذاری آن را هولد (نگهداری در طولانی مدت) کنید یا برای خریدها یا مبادلات مالی خود استفاده کنید. شما همچنین میتوانید از ADA برای پوشش کارمزد تراکنشها در شبکه کاردانو استفاده کنید و یا حتی میتوانید با استیکینگ آن، توکنهای بیشتری از ADA بدست بیاورید و در حفظ امنیت شبکه سهمی داشته باشید.
دارندگان توکن ADA، میتوانند با توکنهای خود در امور حاکمیتی یا مدیریتی پروژه کاردانو مشارکت کنند و رای بدهند.
سه نهاد توسعه و پشتیبانی بلاکچین کاردانو را بر عهده دارند:
Cardano foundation: سازمان غیرانتفاعی که وظیفه استانداردسازی، ترویج و نظارت بر پروتکل کاردانو را برعهده دارد. این سازمان مستقر در سوئیس است.
IOHK: شرکت تحقیقاتی و مهندسی در زمینه زیرساخت بلاکچین کاردانو است.
Emurgo: بازوی تجاری کاردانو است که مسئول رشد و توسعه اپلیکیشنها، خدمات و محصولات ساخته شده بر بلاکچین کاردانو است. دفتر مرکزی آن در ژاپن قرار دارد.
در یک شبکه بلاکچینی، نیاز به راهی برای اعتبارسنجی تراکنشها است تا اطمینان حاصل شود که توکنهای یکسان، دوبار خرج نمیشوند. به دلیل ماهیت غیرمتمرکز یک شبکه بلاکچینی، هیج نهاد مرکزی همچون بانک برای انجام این کار وجود ندارد.
برخلاف بلاکچین بیتکوین که از الگوریتم اثبات کار (PoW) برای اضافه کردن بلاکهای جدید استفاده میکند، بلاکچین کاردانو بر پایه الگوریتم اثبات سهام است. این الگوریتم شامل یک پروسه استیکینگ یا سهامگذاری است که در آن مشارکتکنندگان شبکه مقدار مشخصی رمزارز را واریز یا اصطلاحا قفل میکنند تا بتوانند صلاحیت فعالیت در شبکه و اعتبارسنجی تراکنشها را بدست آورند.
نام الگوریتم اثبات سهام استفاده شده در شبکه کاردانو، اوروبوروس (Ouroboros) است.
اوروبوروس، یک پروتکل اثبات سهام (proof-of-stake) است که کنترل شبکه را در میان استخرهای سهام توزیع میکند. به منظور ایجاد بلاکهای جدید، از یک سیستم دوره زمانی به نام ایپاک (epoch) استفاده میکند که در آن هر ایپاک، پنج روز طول میکشد. هر ایپاک خود به واحدهای کوچکتری به نام اسلات (Slot) تقسیم میشود. اسلات به بازه زمانی تشکیل یک بلاک گفته میشود که در کاردانو این زمان برابر با 20 ثانیه است.
بنابراین، هر ایپاک، برابر با 21,600 اسلات است. در هر اسلات، یکی از استخرهای سهام، به طور تصادفی به عنوان رهبر اسلات (slot leader) انتخاب میشود و وظیفه ایجاد یک بلاک جدید به آن محول میشود.
رهبر اسلات، زمانی که تراکنشهای موجود در بلاک را تایید و اعتبارسنجی کرد، استخرهای سهام دیگر باید تایید کنند که این اطلاعاتی که اعتبارسنجی شدهاند، صحیح هستند یا خیر. بعد از اینکه تعداد مشخصی تاییدیه دریافت شد، بلاکچین با این بلاک جدید بهروزرسانی میشود و رهبر اسلات، پاداشی از جنس توکن ADA دریافت میکند.
درواقع هر کسی که ADA دارد، میتواند به دو روش پاداش بدست بیاورد:
راهاندازی استخر سهام مستلزم مقداری دانش فنی است. از طرف دیگر، هر چه استخر، توکنهای بیشتری داشته باشد، شانس بیشتری برای انتخاب شدن به عنوان رهبر اسلات را دارد. به همین دلیل اغلب دارندگان ADA، توکنهای خودشان را در اختیار استخرهای سهام موجود قرار میدهند.
کمترین قیمت این رمزارز در 2 اکتبر 2017 (10 مهر 1396) و 0.01735 دلار بوده است. بین نوامبر 2017 و سپتامبر 2021 قیمت ADA، از 0.025 تا 3.099 دلار (رشد 12,296%) رسیده بود. جدول بالا، درصد تغییرات قیمتی ADA را از سال 2017 تا 2022 را نشان میدهد.
این بلاکچین از دو جزء اصلی (لایه) تشکیل شده است:
توسعه اکوسیستم کاردانو از یک فرآیند پنج مرحلهای پیروی میکند که در هر مرحله مجموعهای از ویژگیها و قابلیتها پیادهسازی میشوند. پنج مرحله یا نقاط عطف نقشه راه کاردانو عبارتند از بایرون، شلی، گوگن، باشو و ولتر که برگرفته از نام شخصیتهای تاریخی در علوم کامپیوتر و ادبیات هستند.
دوره بایرون که از سال 2017 شروع شد و در آن اولین نسخه اصلی بلاکچین کاردانو راهاندازی و رمزارز ADA، رونمایی و معرفی شد. در این دوره، شبکه تنها تراکنشهای ADA را پشتیبانی میکرد. کاردانو همچنین کیف پولهای Daedalus و Yoroi که به ترتیب توسط شرکتهای IOHK و EMURGO توسعه داده شدهاند را راهاندازی کرد.
یکی از اهداف این دوره که از جولای 2020 آغاز شد، غیرمتمرکز کردن شبکهی نودها از طریق پیوستن مشارکتکنندگان بیشتری به شبکه بود که این امر، امنیت و انعطافپذیری عملیاتی شبکه را ارتقا داد. همچنین، در این مرحله شاهد معرفی یک سیستم پاداش و قوانین استیکینگ (سهامگذاری) بودیم که کاربران را به مشارکت در اکوسیستم کاردانو تشویق میکرد. کاربران میتوانستند ADA را در اختیار یک استخر استیکنیگ قرار دهند.
دوره گوگن، بر قابلیت ساخت و اجرای قراردادهای هوشمند و برنامههای غیرمتمرکز با استفاده از زبانهای برنامهنویسی خاصی همچون Marlowe و Plutus در بلاکچین کاردانو متمرکز بود. این دوره از مارچ 2021 شروع شد. علاوه بر این، دوره گوگن، پشتیبانی از یک لجر یا دفتر کل چندارزی را اضافه کرد که به کاربران این امکان را میدهد تا توکنهای مثلی و غیرمثلی (NFT) جدیدی را ایجاد کنند.
دوره باشو به بهبود عملکرد بنیادین شبکه کاردانو از لحاظ قابلیت عملیاتی بودن، مقیاسپذیری و بهینهسازی پرداخته است و همچنان در حال ادامه است. زنجیرههای جانبی یا شاردینگ در این مرحله معرفی شد. شاردینگ با برونسپاری کار محاسباتی از زنجیره اصلی به زنجیرههای جانبی، سبب ارتقای ظرفیت شبکه میشود.
دوره ولتر، آخرین مرحله از نقشه راه کاردانو است که به ایجاد یک سیستم حاکمیتی خودکفا که توسط مشارکتکنندگان شبکه پشتیبانی و حمایت میشود، اختصاص داده شده است. این مرحله سیستمهای رایگیری و خزانهداری را معرفی میکند و به کاربران این امکان را میدهد تا پیشنهادات و طرحهای بهبود و توسعه شبکه را به اشتراک بگذارند و به طور کلی در مورد آینده این پروژه تصمیمگیری کنند.
کاردانو، یک پلتفرم بلاکچینی است که قابلیتها و کاربردهای متنوعی از جمله ساخت قراردادهای هوشمند و اپلیکیشنهای غیرمتمرکز و همچنین نقل و انتقالات داراییها را امکانپذیر میکند. کاردانو خود را یک نسخه بهروز شده از اتریوم و یک بلاکچین نسل سوم در نظر میگیرد. در این مقاله، این بلاکچین و رمزارز بومی آن را مورد بررسی قرار دادیم.
لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ، و با استفاده از طراحان گرافیک است، چاپگرها و متون بلکه روزنامه و مجله در ستون و سطرآنچنان که لازم ...
