سرویس نام اتریوم چیست؟

اگر تاکنون در دنیای رمزارزها فعالیت کرده باشید، ممکن است وارد کردن یا دریافت آدرس‌های طولانی و چک کردن مجدد آن‌ها برای شما چالش برانگیز بوده باشد. بنیاد اتریوم راه‌حلی برای رفع این چالش مطرح کرد. نیک جانسون (Nick Johnson) و الکس وان ده سانده (Alex Van de Sande)، یک سیستم نام‌گذاری شفاف، امن و غیرمتمرکز بر بستر بلاک‌چین اتریوم راه‌اندازی و معرفی کردند. در این مقاله به بررسی ماهیت، چگونگی کارکرد، ویژگی‌ها و نحوه استفاده از این سرویس نامگذاری خواهیم پرداخت.

بیشتر بخوانید: اتریوم چیست؟

سرویس نام اتریوم چیست و چه هدفی دارد؟

سرویس نام اتریوم یا Ethereum Name Service که به اختصار به آن ENS نیز می‌گویند، یک سیستم نامگذاری غیرمتمرکز، شفاف و توسعه‌پذیر بر بستر شبکه اتریوم است.
حال سوالی که پیش می‌آید این است که سیستم ‌نامگذاری به چه معناست؟
همانطور که پیش‌تر اشاره کردیم، استفاده از آدرس‌های طولانی که خروجی یک تابع هش هستند و برای ذهن انسان قابل درک نیستند، بسیار طاقت‌فرسا و اذیت‌کننده است؛ درست مانند حفظ و ذخیره شماره تلفن افراد. به طور مثال، با وجود اینکه شماره‌های تلفن فقط از اعداد تشکیل شده‌اند و کوتاه نیز هستند، شناسایی و یا حفظ آن‌ها بسیار سخت است. برای همین شماره‌ها را با نام افراد به‌صورت نوشتاری ذخیره می‌کنیم تا به‌راحتی آن‌ها را شناسایی کنیم و تمیز دهیم.
سرویس نام اتریوم نیز خدمتی مشابه ارائه می‌کند. کار ENS این است که شناسه‌های قابل درک برای ماشین‌ها و کدها مانند آدرس‌های کیف پول را به شناسه‌هایی قابل درک برای انسان، تبدیل کند. با استفاده از این سرویس، شما می‌توانید به‌جای آدرس‌های طولانی و نامفهوم، از یک شناسه ساده‌تر و قابل درک استفاده کنید.
به عنوان مثال اگر (0x742d35Cc6634C0532925a3b844Bc454e4438f44e) آدرس کیف پول شما باشد، می‌توانید با استفاده از این سرویس یک شناسه مانند abc.eth برای خود ایجاد و به‌جای آن رشته طولانی استفاده نمایید.

ENS چگونه کار می‌کند؟

ENS دو جزء اساسی دارد: دفتر ثبت (registry) و حل‌کننده‌ها (resolvers)
دفتر ثبت شامل یک قرارداد هوشمند است که لیستی از تمام دامنه‌ها و زیردامنه‌ها را نگهداری می‌کند و هر نام دامنه را به یک حل‌کننده ارتباط می‌دهد. این قرارداد هوشمند، سه داده مهم مربوط به هر دامنه یا زیردامنه را نیز ذخیره می‌کند که عبارت‌اند از:

• مالک دامنه
• حل‌کننده یا همان resolver مربوط به دامنه
• مدت اعتبار برای دامنه و سایر داده‌های مربوط به آن

مالکیت یک دامنه می‌تواند برای یک کاربر ساده یا یک قرارداد هوشمند باشد. قرارداد هوشمندی که مالک یک دامنه در ENS باشد، ممکن است یک ثبت‌کننده یا registrar نیز باشد. ثبت‌کننده به قرارداد هوشمندی اطلاق می‌شود که زیردامنه‌هایی از دامنه خود برای کاربرانی که از قوانین تعریف‌شده در قرارداد هوشمند تبعیت می‌کنند، صادر می‌کند.
مالک یک دامنه قادر است حل‌کننده و مدت اعتبار دامنه را تعیین کند، مالکیت دامنه را به آدرس دیگری منتقل کند و یا مالکیت زیردامنه‌ها را تغییر دهد.
سوالی که احتمالا برایتان پیش آمده است، این است که حل‌کننده یا همان resolver چیست؟
همانگونه که پیش‌تر نیز اشاره کردیم، دفتر ثبت هر نام دامنه را به یک حل‌کننده یا resolver متصل یا اصطلاحا مپ می‌کند. حل‌کننده‌ها در واقع قراردادهای هوشمند منحصر به فردی هستند که وظیفه ترجمه نام‌ها به آدرس‌ها را برعهده دارند. درواقع، یک قرارداد هوشمند حل‌کننده آدرس‌ها را به یک فرمت قابل خوانا برای انسان تبدیل می‌کند و نام دامنه را با آن آدرس مطابقت می‌دهد.

توکن ENS چیست و چه کارکردی دارد؟

سرویس نام اتریوم، توکن ERC-20 منحصر به فرد خود را دارد که با نام ENS نیز شناخته می‌شود. کاربرد اصلی توکن ENS برای مسائل حاکمیتی سرویس و رأی‌گیری‌ها برای اکوسیستم می‌باشد. بنابراین، هولدرهای توکن ENS می‌توانند در تصمیمات حاکمیتی، مانند مطرح کردن تغییرات و رأی‌گیری برای آن تغییرات در پروتکل ENS، شرکت کنند.

مقایسه عملکرد سرویس نام اتریوم (ENS) با DNS

DNS؛ یک سرویس نام‌گذاری است که همچون یک دفترچه تلفن برای حوزه وب 2 عمل می‌کند. DNS این امکان را فراهم می‌کند که به‌ جای استفاده از آدرس IP یک وب‌سایت، از دامنه آن که قابل یادآوری و قابل درک تر برای انسان است، استفاده کنید. به‌عنوان مثال 54.239.28.85 آدرس IP یک وب‌سایت است که به هیچ عنوان قابل شناسایی نیست. درحالیکه، با استفاده از DNS دامنه‌ها شکل می‌گیرند و شما به‌جای رشته‌های نامفهوم از عبارات و رشته‌های قابل فهم استفاده می‌کنید. مانند blockpost.ir و یا google.com.
سرویس نام اتریوم عملکرد مشابهی با DNS دارد. هر دوی آن‌ها رشته‌های قابل درک برای ماشین‌ها را به رشته‌هایی قابل درک برای انسان تبدیل و ساده‌سازی می‌کنند. با این وجود تفاوت‌های اساسی نیز با هم دارند. همانطور که تاکنون آموختیم ENS برای رشته‌هایی همچون آدرس‌های کیف پول، آدرس‌های قراردادهای هوشمند و یا هش محتوای IPFS استفاده می‌شوند.
تفاوت مهم و اساسی دیگری که بین این دو مفهوم وجود دارد، بستری است که بر آن فعالیت می‌کنند. ENS یک سرویس مبتنی بر بلاک‌چین غیرمتمرکز اتریوم است که دامنه‌های وب 3 را ارائه می‌دهد . در صورتی که DNS از وب‌سایت‌ها و سرویس‌های آنلاین مبتنی بر وب 2 پشتیبانی می‌کند. سیستم DNS از مجموعه‌ای از سرورهای متمرکز تشکیل شده است که فرایند ثبت دامنه‌ها و آدرس‌های IP مرتبط با آن‌ها را نگهداری می‌کند. این در حالی است که ENS؛ سیستمی غیرمتمرکز است که فرایند ثبت توسط قراردادهای هوشمند انجام می‌شود و هیچ کسی قادر به تغییر دامنه‌ها نیست و مالک دامنه، کنترل کاملی بر آن دارد.

چگونه یک دامنه ENS تهیه کنیم؟

برای تهیه یک دامنه ENS، ابتدا باید به سایت app.ens.domains مراجعه کنید.

پس از ورود به سایت، در گوشه بالای راست صفحه کیف پول خود را متصل کرده و سپس با استفاده از قسمت سرچ، نام دامنه خود را جستجو می‌کنید.

اگر مانند تصویر بالا در مقابل نتیجه جستجوی شما عبارت سبزرنگ available نوشته شده باشد، به معنای این است که دامنه برای شما دردسترس است و می‌توانید آن‌ را خریداری کنید.
پس از کلیک بر دامنه مدنظر، وارد صفحه زیر خواهید شد.

در این صفحه شما می‌توانید مدت اعتبار دامنه خود را مشخص کنید. هرچه مدت زمان بیشتری را تعیین کنید، هزینه کمتری را خواهید پرداخت. زیرا فقط یک بار هزینه گس (کارمزد) پرداخت خواهید کرد.
پس از تعیین مدت اعتبار دامنه خود و تایید آن وارد صفحه پایین می‌شوید که در آن می‌توانید وبسایت، شبکه‌های اجتماعی، آدرس‌های ارزهای شبکه‌های غیر از اتریوم و سایر داده‌های جانبی مربوط به پروفایل خود را به دلخواه وارد کنید.

با گذر از این قسمت وارد صفحه‌ای خواهید شد که در آن فرایند انجام تراکنش و دریافت دامنه صورت می‌گیرد که در تصویر ذیل قابل مشاهده است.

همانطور که مشاهده می‌کنید پیش از آغاز پرداخت تراکنش‌ها، هزینه‌ها و گام‌های باقیمانده را به شما نشان می‌دهد. ابتدا یک تراکنش که فقط تایمر آغاز شود، پرداخت می‌شود. کاربرد تایمر به این منظور است که کسی دیگر این دامنه را زودتر خریداری نکند. پس از گذشت تایمر یک دقیقه‌ای تراکنش اصلی پرداخت شده و دامنه برای آدرس شما ثبت خواهد شد.

حال در صفحه‌ای که تصویر آن را در زیر مشاهده می‌کنید، می‌توانید دامنه خود را مدیریت و تغییراتی را در آن ایجاد کنید. همچنین می‌توانید مالکیت آن را به فرد دیگری منتقل کرده یا زیردامنه‌هایی را در قسمت Subnames ایجاد کنید.

سخن پایانی

در این مقاله به یادگیری مفهوم کاربردی ENS یا سرویس نام اتریوم پرداختیم. به‌طور خلاصه هدف این سرویس این است تا استفاده از بلاک‌چین را ساده‌تر کند و چالش‌هایی همچون استفاده از آدرس‌های طولانی را برطرف کند. پلتفرم‌ها و سرویس‌های مشابه ENS نیز وجود دارند. امیدواریم این مطالب، آگاهی بیشتری را درخصوص دنیای بلاک‌چین به شما منتقل کرده باشد.